Taal- en cultuursensitief werken

Wanneer we spreken over cultuursensitief werken, denken we vaak als eerste aan culturele verschillen. Maar wat verstaan we daar eigenlijk onder? En is cultuur wel het meest voor de hand liggende vertrekpunt, of wordt ieder mens gevormd door een veel bredere verzameling aan ervaringen, waarden, overtuigingen en leefwerelden? 

Tijdens deze plenaire lezing neemt Farah Ramezani deelnemers mee in het Diversiteitsknoopwerk: een visueel denkkader dat helpt om voorbij labels en stereotypen te kijken. Aan de hand van herkenbare praktijkvoorbeelden en interactieve reflectie ontdekken deelnemers hoe hun eigen normen, waarden, referentiekaders en professionele vanzelfsprekendheden invloed hebben op de manier waarop zij naar kinderen, ouders en collega’s kijken. 

Centraal staat het professionele proces van kijken, betekenis geven en handelen: 

• Hoe nemen we waar?  

• Hoe geven we betekenis?  

• Hoe handel ik vervolgens?  

Door deze drie stappen bewust te onderzoeken, ontdekken deelnemers hoe waarnemen, interpreteren en handelen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.  

De lezing biedt deelnemers een nieuw perspectief op cultuursensitief werken en vertaalt dit direct naar de praktijk van de kinderopvang.  

In een groep waar meerdere talen samenkomen, is meertaligheid geen probleem dat opgelost moet worden, maar een bron van veiligheid, interactie en ontwikkeling. José Hillen laat zien hoe je als pedagogisch professional of coach de thuistaal van kinderen positief benut, zonder het Nederlands uit het oog te verliezen. Met praktische voorbeelden uit spel, routines, oudercontact en teamafspraken ontdek je hoe een taal- en cultuursensitieve groep er morgen concreet uit kan zien.

Je leert:

• waarom thuistaal belangrijk is voor identiteit, veiligheid én het leren van Nederlands;
• hoe je meertalige kinderen taalruimte geeft tijdens dagelijkse momenten zoals brengen, eten, spelen en troosten;
• hoe je thuistaal zichtbaar en hoorbaar maakt in boeken, materialen, routines en spel.

• TOS en het meertalige kind: signaleren, begeleiden en doorverwijzen De sprekers zijn Bernadette Sanders, Orthopedagoog, eigenaar van Smartonderwijs en auteur

  Bij meertalige kinderen kan het lastig zijn om te bepalen wat hoort bij normale meertalige taalontwikkeling, wat wijst op een taalachterstand en wanneer er mogelijk sprake is van een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Juist in de kinderopvang worden signalen vaak als eerste zichtbaar, bijvoorbeeld in spel, contact met andere kinderen, routines en communicatie met volwassenen. Bernadette Sanders laat aan de hand van herkenbare casussen zien hoe pedagogisch professionals en coaches zorgvuldig kunnen observeren, ouders kunnen meenemen en weten wanneer extra expertise nodig is.

  Je leert:

  • hoe je NT2-ontwikkeling, taalachterstand en mogelijke TOS beter van elkaar onderscheidt;
  • welke signalen, observatievragen en tools helpen om zorgen concreet te maken;
  • hoe je kinderen ondersteunt op de groep en zorgvuldig samenwerkt met ouders en specialisten.
• Cultuursensitieve oudergesprekken bij zorgen: van intake tot vertrouwen

  Wanneer je zorgen hebt over de taalontwikkeling, het gedrag of het welbevinden van een kind, is een goed gesprek met ouders essentieel, maar ook kwetsbaar. Zeker wanneer ouders een andere taal spreken, andere verwachtingen hebben van opvang of vanuit een andere culturele achtergrond naar ontwikkeling en professionaliteit kijken. Je ontdekt hoe je vanaf het intakegesprek bouwt aan vertrouwen, zodat zorgen later zorgvuldig, duidelijk en zonder oordeel besproken kunnen worden.

  Je leert

  • hoe je tijdens de intake thuistaal, gezinscontext, verwachtingen en zorgen goed in beeld brengt;
  • hoe je zorgen over taal, gedrag of ontwikkeling bespreekt zonder oordeel;
  • hoe je ouders betrekt bij taalstimulering thuis, met respect voor moedertaal, cultuur en opvoedperspectief.

• Taal- en cultuursensitief werken: samen bouwen aan een gedragen teamaanpak De sprekers zijn Rosanne Severs, Oprichter en directeur

  Taal- en cultuursensitief werken begint bij goede bedoelingen, maar groeit pas echt als een heel team dezelfde kant op kijkt. In deze sessie deelt Rosanne concrete handvatten om thuistaal, meertaligheid en culturele diversiteit een betekenisvolle plek te geven: in beleid, bij de intake, in oudercontact en in de dagelijkse pedagogische praktijk.

  Wat neem je mee?

  • Hoe je als team heldere afspraken maakt over thuistaal, intake, visuele communicatie en oudercontact
  • Hoe je collega’s meeneemt die twijfelen, aarzelen of er een andere kijk op hebben
  • Hoe je cultuursensitief werken duurzaam verankert in coaching, teamoverleg en pedagogisch beleid
• Kinderen taal geven voor gevoelens en contact De sprekers zijn Annoek Snip, Psycholoog en psychotraumatoloog

  Kinderen die nieuw zijn in een taal, groep of cultuur hebben soms nog weinig woorden om te vertellen wat ze voelen, nodig hebben of moeilijk vinden. Je ontdekt hoe je kinderen eenvoudige taal, beelden en metaforen geeft om zichzelf en de ander beter te begrijpen. Zo krijg je als pedagogisch professional praktische tools om veiligheid, verbinding en sociaal-emotionele ontwikkeling op de groep te versterken. 

  Je leert: 

  • hoe je kinderen woorden en beelden geeft voor gevoelens, behoeften en spanning; 

  • hoe eenvoudige taal kan helpen bij begrip voor elkaar en het oplossen van conflicten; 

  • welke taal je inzet om snel veiligheid te creeren voor kinderen die nog weinig Nederlands spreken. 
• Het stille en angstige kind in de groep De sprekers zijn Eustache Sollman , Specialist selectief mutisme en extreme verlegenheid bij kinderen

  Sommige kinderen praten thuis honderduit, maar klappen dicht op de opvang, op school of in contact met onbekende volwassenen. Ze zijn stil, angstig en er is moeilijk contact mee te maken. Misschien speelt selectief mutisme mee. Eustache Sollman laat zien wat selectief mutisme is, hoe je het verschil herkent met verlegenheid, taalproblemen of wennen aan een nieuwe taal, en wat je als pedagogisch professional juist wel  en beter niet kunt doen.

  Je leert:

  • hoe angst werkt;
  • hoe je het herkent;
  • hoe je deze kinderen het best kunt ondersteunen en begeleiden;
  • hoe je samenwerkt met ouders, school en specialisten.
• Meertaligheid op de groep: ieder kind laten meedoen De sprekers zijn Maaike Verrips, Meertaligheidsspecialist

  Kinderen die angstig zijn en die je niet goed kunt troosten omdat ze je niet verstaan. Kinderen die niet volop mee kunnen doen, omdat ze de taal nog niet begrijpen. Hoe creëer je dan een veilige omgeving voor iedereen? En hoe zorg je voor pedagogische kwaliteit wanneer kinderen thuis een andere taal spreken? 

  Taalbarrières met kinderen en ouders kunnen ingewikkeld voelen. Toch is er vaak meer mogelijk dan je denkt. In deze praktische workshop maak je kennis met handige vindplaatsen vol ideeën, tips en materialen voor de kinderopvang. Daarna ga je zelf aan de slag met een activiteit naar keuze, die je zo voorbereidt dat je deze de volgende dag direct kunt uitvoeren of aan collega’s kunt uitleggen. Resultaten delen mag natuurlijk! 

  Je leert: 

  • hoe je een veilige en inclusieve omgeving creëert voor kinderen die de Nederlandse taal nog niet goed begrijpen; 

  • waar je praktische materialen, tips en werkvormen vindt rondom meertaligheid in de kinderopvang; 

  • hoe je een bestaande activiteit taalvriendelijker maakt, zodat kinderen met verschillende thuistalen beter kunnen meedoen. 

• TOS en het meertalige kind: signaleren, begeleiden en doorverwijzen De sprekers zijn Bernadette Sanders, Orthopedagoog, eigenaar van Smartonderwijs en auteur

  Bij meertalige kinderen kan het lastig zijn om te bepalen wat hoort bij normale meertalige taalontwikkeling, wat wijst op een taalachterstand en wanneer er mogelijk sprake is van een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Juist in de kinderopvang worden signalen vaak als eerste zichtbaar, bijvoorbeeld in spel, contact met andere kinderen, routines en communicatie met volwassenen. Bernadette Sanders laat aan de hand van herkenbare casussen zien hoe pedagogisch professionals en coaches zorgvuldig kunnen observeren, ouders kunnen meenemen en weten wanneer extra expertise nodig is.

  Je leert:

  • hoe je NT2-ontwikkeling, taalachterstand en mogelijke TOS beter van elkaar onderscheidt;
  • welke signalen, observatievragen en tools helpen om zorgen concreet te maken;
  • hoe je kinderen ondersteunt op de groep en zorgvuldig samenwerkt met ouders en specialisten.
• Cultuursensitieve oudergesprekken bij zorgen: van intake tot vertrouwen

  Wanneer je zorgen hebt over de taalontwikkeling, het gedrag of het welbevinden van een kind, is een goed gesprek met ouders essentieel, maar ook kwetsbaar. Zeker wanneer ouders een andere taal spreken, andere verwachtingen hebben van opvang of vanuit een andere culturele achtergrond naar ontwikkeling en professionaliteit kijken. Je ontdekt hoe je vanaf het intakegesprek bouwt aan vertrouwen, zodat zorgen later zorgvuldig, duidelijk en zonder oordeel besproken kunnen worden.

  Je leert

  • hoe je tijdens de intake thuistaal, gezinscontext, verwachtingen en zorgen goed in beeld brengt;
  • hoe je zorgen over taal, gedrag of ontwikkeling bespreekt zonder oordeel;
  • hoe je ouders betrekt bij taalstimulering thuis, met respect voor moedertaal, cultuur en opvoedperspectief.

   

• Taal- en cultuursensitief werken: samen bouwen aan een gedragen teamaanpak De sprekers zijn Rosanne Severs, Oprichter en directeur

  Taal- en cultuursensitief werken begint bij goede bedoelingen, maar groeit pas echt als een heel team dezelfde kant op kijkt. In deze sessie deelt Rosanne concrete handvatten om thuistaal, meertaligheid en culturele diversiteit een betekenisvolle plek te geven: in beleid, bij de intake, in oudercontact en in de dagelijkse pedagogische praktijk.

  Wat neem je mee?

  • Hoe je als team heldere afspraken maakt over thuistaal, intake, visuele communicatie en oudercontact
  • Hoe je collega’s meeneemt die twijfelen, aarzelen of er een andere kijk op hebben
  • Hoe je cultuursensitief werken duurzaam verankert in coaching, teamoverleg en pedagogisch beleid
• Kinderen taal geven voor gevoelens en contact De sprekers zijn Annoek Snip, Psycholoog en psychotraumatoloog

  Kinderen die nieuw zijn in een taal, groep of cultuur hebben soms nog weinig woorden om te vertellen wat ze voelen, nodig hebben of moeilijk vinden. Je ontdekt hoe je kinderen eenvoudige taal, beelden en metaforen geeft om zichzelf en de ander beter te begrijpen. Zo krijg je als pedagogisch professional praktische tools om veiligheid, verbinding en sociaal-emotionele ontwikkeling op de groep te versterken. 

  Je leert: 

  • hoe je kinderen woorden en beelden geeft voor gevoelens, behoeften en spanning; 

  • hoe eenvoudige taal kan helpen bij begrip voor elkaar en het oplossen van conflicten; 

  • welke taal je inzet om snel veiligheid te creeren voor kinderen die nog weinig Nederlands spreken. 
• Het stille en angstige kind in de groep De sprekers zijn Eustache Sollman , Specialist selectief mutisme en extreme verlegenheid bij kinderen

  Sommige kinderen praten thuis honderduit, maar klappen dicht op de opvang, op school of in contact met onbekende volwassenen. Ze zijn stil, angstig en er is moeilijk contact mee te maken. Misschien speelt selectief mutisme mee. Eustache Sollman laat zien wat selectief mutisme is, hoe je het verschil herkent met verlegenheid, taalproblemen of wennen aan een nieuwe taal, en wat je als pedagogisch professional juist wel  en beter niet kunt doen.

  Je leert:

  • hoe angst werkt;
  • hoe je het herkent;
  • hoe je deze kinderen het best kunt ondersteunen en begeleiden;
  • hoe je samenwerkt met ouders, school en specialisten.
• Meertaligheid op de groep: ieder kind laten meedoen De sprekers zijn Maaike Verrips, Meertaligheidsspecialist

  Kinderen die angstig zijn en die je niet goed kunt troosten omdat ze je niet verstaan. Kinderen die niet volop mee kunnen doen, omdat ze de taal nog niet begrijpen. Hoe creëer je dan een veilige omgeving voor iedereen? En hoe zorg je voor pedagogische kwaliteit wanneer kinderen thuis een andere taal spreken? 

  Taalbarrières met kinderen en ouders kunnen ingewikkeld voelen. Toch is er vaak meer mogelijk dan je denkt. In deze praktische workshop maak je kennis met handige vindplaatsen vol ideeën, tips en materialen voor de kinderopvang. Daarna ga je zelf aan de slag met een activiteit naar keuze, die je zo voorbereidt dat je deze de volgende dag direct kunt uitvoeren of aan collega’s kunt uitleggen. Resultaten delen mag natuurlijk! 

  Je leert: 

  • hoe je een veilige en inclusieve omgeving creëert voor kinderen die de Nederlandse taal nog niet goed begrijpen; 

  • waar je praktische materialen, tips en werkvormen vindt rondom meertaligheid in de kinderopvang; 

  • hoe je een bestaande activiteit taalvriendelijker maakt, zodat kinderen met verschillende thuistalen beter kunnen meedoen. 

Spelen is geen pauze van leren, maar de manier waarop jonge kinderen de wereld begrijpen, hun taal slim oefenen en hun brein ontwikkelen. Mark Mieras laat zien waarom plezier, nieuwsgierigheid, beweging, herhaling en interactie zo belangrijk zijn voor de taalontwikkeling van jonge kinderen. In deze lezing ontdek je hoe pedagogisch professionals taal kunnen stimuleren tijdens vrij spel, routines, voorlezen en alledaagse momenten, zonder dat het een lesje wordt.

Je leert:

• waarom spel, beweging en nieuwsgierigheid essentieel zijn voor taalontwikkeling;
• hoe je taal stimuleert tijdens vrij spel, voorlezen, zingen, en dagelijkse routines;
• hoe je van taal zelf een spel maakt
• hoe je met herhaling, interactie en open-eindmateriaal woordenschat, communicatie en zelfvertrouwen versterkt.